Zin en onzin van Vlaamse patenten in de softwaresector

Vorige week kreeg het IBBT een delegatie van het Vlaams Parlement over de vloer. We hadden het uitgebreid over investeren in onderzoek en ontwikkeling (O&O).

Nu uit de recente gegevens van Eurostat blijkt dat België slecht scoort inzake investeringen in innovatie, staat het thema weer bovenop ieders agenda. Uit ons debat bleek ondermeer dat Vlaanderen in vergelijking met andere regio's en landen uit de EU laag scoort als je onze investeringen in O&O vergelijkt met het aantal verkregen octrooien of patenten.Overheid en bedrijven moeten de krachten bundelen om daar wat aan te doen.

Maar is het aantal octrooien en patenten inderdaad een graadmeter voor innovatie?

Wat de softwaresector betreft, heb ik daar zo mijn twijfels bij. Het ICT vakblad Data News berichtte eerder dat Amerikaanse bedrijven het voorbije jaar 21 procent meer patentaanvragen hebben ingediend.

IBM staat op kop met 3651 toegewezen patenten, en een hele reeks high-tech bedrijven uit Amerika en Azië prijken in de top 20. De best scorende Europeanen - Philips en Nokia - staan respectievelijk pas op plaats 17 en 32. Het resultaat van een duidelijk gebrek aan innovatie van onze kant? Of van Europese bescheidenheid?

Eigenlijk doet het er niet toe. Een patent aanvragen heeft alleen zin als je het nadien succesvol juridisch kan verdedigen. In de softwaresector worden patenten zeer vaag geformuleerd en leiden ze al snel tot een juridisch geschil. Dat kost geld. Veel geld.

Grote bedrijven zien een uitgebreide patentenportfolio als een belangrijk wapen in de bikkelharde concurrentiestrijd. Dat is een strategisch voordeel. Ze zijn dan ook niet te beroerd om meteen naar de rechtbank te stappen en hebben een hele batterij advocaten in dienst die zich op de zaak toeleggen.

Voor onze kleinere bedrijven of kennisinstellingen een dure, zoniet onmogelijke opgave. Kijk maar naar Cisco dat Apple voor de rechtbank sleept daags na de lancering van de iPhone, Apple's langverwachte en druk besproken mobiele muziektelefoon. Cisco verwijt Apple dat het de term "iPhone" van hen gestolen heeft. Het gaat hen dus louter om het trademark, niet eens om de technologie. Nu is Apple al lang geen kleine garnaal meer. Beide titanen zullen hun geschil dus in de komende maanden voor de rechtbank uitvechten.

Als een kleine onderneming van bij ons zich de woede van de grote jongens op de hals zou halen, ben je eraan voor de moeite. Net daarom moeten we ons beraden of het in Vlaanderen wel opportuun is voor de softwaresector om tijd en geld te stoppen in het aanvragen en verdedigen van patenten. Bij ons moet innovatie in de softwaresector vooral van kleine bedrijven komen.

Creatieve productontwikkeling en een vlugge marktintroductie lijken mij een belangrijkere investeringspost dan intellectuele eigendomsrechten.