Vlaamse filmpjes

Deze week was ik de presentatie van de tussentijdse resultaten van het BOM-Vlaanderen-project bij. BOM staat voor bewaring en ontsluiting van multimediale data in Vlaanderen. Achter de weinig sexy naam gaat een groot onderzoeksproject schuil dat de grondslag wil leggen voor de archivering van onze audiovisuele archieven. Want geef toe, het zou jammer zijn mochten de zwart-witbeelden van de Rode Duivels of de overwinningen van Eddy Merckx, en historische nieuwsuitzendingen als de moord op John Lennon of de val van de Berlijnse muur verdwijnen. Ook spelletjes als `Hoger LagerŽ of `Rad van FortuinŽ vertellen veel over onze Vlaamse volksaard.

In de kelders van de openbare, commerciële en regionale omroepen ligt een schat aan historisch materiaal opgeslagen. Ook bibliotheken en culturele organisaties hebben vaak een uitgebreid audiovisueel archief. We staan er niet bij stil, maar deze beelden en geluidsfragmenten zijn belangrijk cultureel erfgoed.  En dat is precies wat BOM-Vlaanderen beoogt: dat erfgoed bewaren en publiek beschikbaar stellen.

Dankzij een niet altijd vanzelfsprekende uitstekende samenwerking tussen de verschillende omroepen en de inzet van een groot aantal culturele organisaties en onderzoeksinstellingen kan BOM-Vlaanderen al een paar mooie resultaten voorleggen. Meer dan 6.000 uren televisie is ondertussen gedigitaliseerd en via een eenvoudige en uitgebreide zoekmachines kunnen fragmenten snel worden opgezocht.

Het is nu zaak om ook de volgende stap te zetten en deze onderzoeksinspanningen te laten uitmonden in een Vlaams Instituut voor Archivering. Dit archief is immers interessant voor een heleboel sectoren: van onderwijs tot cultuur, en zelfs gaming. Onze kinderen zijn zo gewend om via YouTube van zowat alles beelden te zien, dat de lessen geschiedenis geïllustreerd met een fragment uit een nieuwsuitzending of zelfs een politiek debat, meteen een stuk interessanter worden. En stel dat iemand het lumineuze idee krijgt om een game rond John Massis te ontwikkelen, met als setting Gent. Het archief biedt meteen een schat aan informatie, en in veel betere kwaliteit dan de vage beelden nu te zien op YouTube.

Voor het opzetten van een Vlaams Instituut voor Archivering is echter geld nodig. En alhoewel ik de eerste ben om de vrije marktwerking te bepleiten als er interesse bestaat vanuit de privésector, denk ik dat we voor de digitalisering van het Vlaams digitaal erfgoed moeten rekenen op een inspanning van de overheid. Ik hoop dat de volgende Vlaamse regering, eventueel in samenwerking met de andere overheden, daarvan een prioriteit maakt. Als we zien wat het Nederlandse Beelden voor de Toekomst of het Franse INA (Institut National de lŽAudiovisuel) al bereikt heeft, kunnen we niet achterblijven. Als men de ambitie heeft van Vlaanderen een creatieve kenniseconomie te maken, heeft men eigenlijk geen keuze.

Het was in ieder geval hoopgevend dat minister Patricia Ceysens op de voorstelling persoonlijk haar steun betuigde voor het initiatief en dat een aantal van haar collegaŽs eveneens via een videoboodschap hun appreciatie uitspraken. Laten we hopen dat deze brede consensus uitmondt in een groter initiatief.

Er bestaat immers geen toekomst zonder verleden. We kunnen ons uitgebreide archief niet verloren laten gaan. En dat is precies wat een Vlaams Instituut voor Archivering beoogt: met materiaal uit het verleden bouwen aan de toekomst.