End-to-End Quality of Experience slotevent

Hoe ervaart de eindgebruiker de kwaliteit van multimediadiensten en -toepassingen?

Het aantal draadloze en breedband netwerken en communicatie-infrastructuren blijft stijgen.  Ze bieden toegang tot een brede waaier van informatie (video, tekst, data, audio) en multimediadiensten. Dienstverleners van draadloze communicatie en multimediaservices streven voortdurend naar verbetering. Maar betekenen krachtigere toestellen, meer flexibiliteit, een betere veiligheid en een betere weergave van de informatie automatisch  meer kwaliteit voor de eindgebruiker? Het Quality of Experience-projectteam onderzocht gedurende drie jaar hoe de verwachtingen van de gebruiker en de kwaliteit van de dienstverlening beter op elkaar kunnen worden afgestemd.

Quality of Experience: verschillende aspecten

Cruciaal voor dit onderzoeksproject is uiteraard weten wat Quality of Experience (QoE) inhoudt. Dit is echter niet zo eenvoudig. Quality of Experience wordt maar al te vaak verengd tot `usability´, terwijl QoE veel meer omvat. In het onderzoekproject wordt QoE als volgt gedefinieerd: "QoE is niet alleen wat technologie kan doen maar ook wat gebruikers met technologie kunnen doen en wat gebruikers in een bepaalde context van technologie verwachten." Deze definitie dekt een grotere lading dan enkel `usability´.

Eens de definitie werd vastgesteld drong zich een volgende vraag op: is QoE meetbaar? QoE bestaat immers uit objectieve en subjectieve elementen. Om een volledig beeld te krijgen van de QoE moeten zowel de verwachtingen van de gebruiker ten aanzien van de dienstverlening, de toepassing of de infrastructuur en de feitelijke ervaringen worden opgetekend.

Crossdisciplinair onderzoek

Tijdens het onderzoek hebben de onderzoekers voornamelijk gefocust op de relatie tussen de technische aspecten en de menselijke parameters. De onderzoekers bepaalden drie thema´s die crossdisciplinair  werden onderzocht. Het betreft:

• User centric approach
• End-to-End QoE co-optimization
• Pervasive security

De projectgroep bestudeerde het concept van QoE vanuit een gebruikersgeoriënteerde (user centric) aanpak. De QoE varieert immers van gebruiker tot gebruiker en wordt ook in grote mate beïnvloed door de gebruikerssettings (sociale contacten, vrije tijd, werk etc.)

In het luik End-to-End QoE co-optimization werden methodes bestudeerd en ontwikkeld die een kosteneffectieve voorziening van multimediadiensten moeten waarborgen, zonder kwaliteitsverlies op het vlak van infrastructuur, weergave van de content en gebruikstoestel.

Beveiliging (pervasive security) is op verschillende niveaus (hardware, middle ware, software, bedieningssysteem) van de toepassing aanwezig. Het ene niveau van beveiliging bouwt voort op het voorgaande. Beveiliging is er voor de bescherming van de gebruiker maar mag op geen enkel moment contraproductief werken. De toepassing moet immers altijd een betrouwbare en vlotte dienstverlening kunnen garanderen.

Onderzoek op langere termijn

Het End-to-End QoE-onderzoek is een voorbeeld van strategisch basisonderzoek (ISBO) en werd volledig door IBBT gefinancierd. Een dergelijk onderzoek is voornamelijk gericht op het verzamelen van data, informatie en kennis. Op basis van deze gegevens kunnen er nieuwe onderzoeksprojecten opgestart worden die de kennis uit het End-to-end QoE-project kunnen gebruiken.