Eendracht maakt macht

De Obama-inauguratiekoorts is wat gaan liggen en de man is overgegaan tot het echte werk. De wereld wacht nu met ingehouden adem de uitwerking af van zijn oproep aan de Amerikaanse bevolking om zichzelf uit het dal te hijsen waartoe het neoconservatisme en de financiële crisis hebben geleid. `We must pick ourselves up, dust ourselves off and begin again the work of remaking America." Gelijk heeft hij, en hetzelfde geldt voor de rest van de wereld.

In 2001 ben ik zelf vanuit de Verenigde Staten naar Vlaanderen teruggekeerd. Het Amerikaanse dynamisme en optimisme hadden een diepe indruk op me nagelaten en ik heb heel wat tijd nodig gehad om te wennen aan het meer cynische en terughoudende West-Europa. Het deed me pijn te zien hoe de Verenigde Staten in amper acht jaar tijd van economische grootmacht vergleden in een diepe crisis. Maar dat heeft me nooit overtuigd het Europese model superieur of beter te vinden. Het dynamische Amerika van 2000 bleef voor mij het voorbeeld.

Vlaanderen is qua oppervlakte en bevolking met moeite vergelijkbaar met een Noord-Amerikaanse stad of een voorstad van een Chinese metropool, en toch slagen wij er niet in om in een open geest samen te werken. We bakenen ons eigen territorium af en stellen ingewikkelde regels op. De schaal van onze regio is omgekeerd evenredig met de neiging onszelf te overschatten in onderlinge politieke en institutionele rivaliteit. Dat heeft ook negatieve gevolgen voor onze creativiteit en ondernemingszin.

Na elke meeting met jonge, beloftevolle ICT-bedrijven slaak ik een diepe zucht en kan ik alleen maar bewondering voelen voor de doorzetters die deze bedrijfjes leiden. Steeds weer hoor ik dezelfde verzuchtingen en smeekbedes aan de overheid: vereenvoudig de processen, reageer snel en zorg ervoor dat bedrijven in de overheid een pragmatische en besluitvaardige partner vinden. We moeten bedrijven als Netlog, dat furore maakt in de sociale softwaresector of Larian, een van de weinige Vlaamse bedrijven actief in gaming, koesteren en alle kans geven zich te ontplooien.

Onze overheid levert wel inspanningen. Zo stelde minister-president Kris Peeters vorige week "Vlaanderen In Actie" voor. Met dit plan zou Vlaanderen tegen 2020 bij de vijf meest welvarende regioŽs in Europa moeten behoren. Een mooie doelstelling, en toch heb ik twijfels. Blijkbaar heeft het West-Europese cynisme dan toch vat op me gekregen.

Ik heb de voorbije jaren net iets te veel projecten spaak zien lopen. Ons territoriaal denken zorgt ervoor dat we zelfs in het piepkleine Vlaanderen in verspreide slagorde de uitdagingen moeten aangaan. Samenwerken tussen onderwijs en bedrijfswereld, of zelfs tussen verschillende onderwijsinstellingen is in Vlaanderen vaak een bijzonder moeilijke opdracht. Denk je dat Netlog, Larian en andere start-ups een boodschap hebben aan de rivaliteit tussen onderwijsinstellingen of maatschappelijke belangengroepen? Mooi niet, wat zij willen is vooruit gaan, zonder dat gezeur aan de kop.

Pas als Vlaanderen in Actie er daadwerkelijk in slaagt die kleingeestige tegenstellingen te overstijgen, maken we kans om in de Europese top vijf te raken. Vandaar dat ik - in de lijn van ObamaŽs speech - iedereen oproep om onze Belgische wapenspreuk "eendracht maakt macht" tenminste in onze regio van amper 6 miljoen zielen, waar te maken.