Digitale kunst gaat op zoek naar nieuwe gebruikersinterfaces

Nieuwe gebruikersinterfaces hoeven niet per se ontwikkeld te worden door pure informatici. Kunst kan net zo goed een bijdrage leveren tot het grondig veranderen van de manier waarop we machines aansturen. Het `DarkMatr´-project binnen het Art&D programma van IBBT is daar een treffende illustratie van.

Art&D is een onderzoeksprogramma dat in 2007 werd opgestart en dat uitgaat van de vaststelling dat het creatieve aspect van technologische innovatie aan belang wint. Tijdens een Friday Food bij IBBT gaf Tom Heene tekst en uitleg over het project. Voor DarkMatr werkte hij heel nauw samen met Dries De Roeck en Dirk Bollen van het Center for User Experience Research (CUO, Universiteit Leuven). DarkMatr gaat na hoe het internet en de reële wereld kunnen samengebracht worden tot een complete sensatie voor de gebruiker. De kunstvorm die hier gekozen werd is die van een `immersieve´ omgeving waarin de gebruiker een onderdeel van het systeem wordt. De naam DarkMatr verwijst naar een lege ruimte die onderzoeker Dries De Roeck ziet tussen de gebruiker en alle informatie op het internet.

DarkMatr is een installatie waarin één toeschouwer mag gaan staan. Zijn silhouet wordt op een scherm belicht en wordt aan de achterkant van dat scherm gefilmd. Op het scherm worden woorden geprojecteerd, en wanneer het silhouet woorden aanraakt, worden andere woorden opgeroepen en in een word cloud geprojecteerd waaraan beelden toegevoegd worden, waarna klankfragmenten de toeschouwer onderdompelen in een totaalervaring van woord, beeld en klank die de overdaad aan data op het internet symboliseert.

De installatie had een aantal technologische eisen, ondermeer voor de textuur van het scherm en de kwaliteit van de camera. Voor de installatie ontwikkelde een team rond Tom Heene zoekmachines die woorden, beelden en geluiden ophaalden uit wordnet, flickr en freesound. Bij het programmeren maakten ze enkel gebruik van open source tools, zoals Processing, Pure Data en Python.

Voor zichzelf heeft Tom Heene veel kennis uit de IT-wereld opgestoken en nieuwe technieken geleerd die hij zowel in film als in zijn digital art kan toepassen. Aan wetenschappelijke kant kan het project leiden tot verder onderzoek naar gebruikersinterfaces. Een van de lessen die Dries De Roeck alvast trok uit het project is dat er nood is aan een gemeenschappelijke taal tussen artiest en wetenschapper.