Auteursrechten. Technologie. Samenleving.

Geschreven door Trisha Meyer op Monday 30 August 2010

De rol van internet

Het illegaal sharen en downloaden van boeken, spelletjes, muziek en films is goedkoop en gemakkelijk en wordt zelfs duidelijk een sociaal aanvaarde praktijk.

De makers van deze werken en de creatieve-inhoudsectoren hebben via educatieve campagnes, rechtszaken, technische beschermingsmaatregelen enz. getracht dit verlies van controle over auteursrechtelijk beschermde werken in te perken. Internetgebruikers hebben zich hiertegen echter krachtdadig verzet. Bovendien willen internettussenpersonen niet te veel betrokken raken bij de strijd van de creatieve-inhoudsectoren tegen namaak.

De creatieve-inhoudsectoren lijken eerder op zoek te gaan naar verouderde analoge businessmodellen gebaseerd op controle dan de overstap te maken naar de nieuwe digitale omgeving en de kansen van digitale technologie en het internet te benutten.

Er woedt dus een heftig debat in Europa over wie en wat er moet worden veranderd, de makers of gebruikers. Hiervan kan het recente verzet tegen de initiatieven voor een “graduated response”-beleid in Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk getuigen. Die trachten inbreuken op het auteursrecht te ontmoedigen door internetgebruikers te waarschuwen en te straffen. Ook ACTA, een aan de gang zijnde multilaterale handelsronde over namaak, werd scherp bekritiseerd.

Alleen voor het geld?

Fundamenteel gaat het debat inzake namaak (zoals dat bij vele disputen het geval is) over geld: betalen of namaken. Het gaat over de creatieve-inhoudsectoren die businessmodellen zoeken die aanvaardbaar zijn voor internetgebruikers en werken in een digitale omgeving. Maar er is meer aan de hand. De samenleving wijst namaak niet algemeen af.

Niet enkel auteursrechtelijk ondersteunde businessmodellen maar ook het auteursrecht zelf licht opnieuw ter discussie. Er werden belangrijke vragen gesteld, namelijk of het auteursrecht nog steeds de creativiteit stimuleert en of het auteursrecht in evenwicht is met andere rechten zoals, het recht op privacy en de vrije meningsuiting.

Centraal staat de vraag naar de waarde van het auteursrecht. Ten slotte, op metaniveau, houdt het debat verband met het technologietype dat we willen ontwikkelen en het soort samenleving waarin we willen leven. Gesloten of open, conservatief of progressief, vrije markt of sociale rechtvaardigheid. Het gaat dus over macht, controle en strijd maar ook over openheid, kennis en openbaar belang.

Die problemen, vragen enz. worden bestudeerd in Thrisha Meyers doctoraatsverhandeling, een resultaat van SMIT’s samenwerking in het Video-Q-Sacproject. Trisha zal gedurende de volgende drie jaar de actuele ontwikkelingen in het auteursrechtelijk beleid van EU-lidstaten analyseren en er theorieën over opzetten. Ze zal zich hierbij in het bijzonder richten op de complexe relatie tussen de waarden van het auteursrecht, de technologie en de samenleving. Voor alle vragen, commentaren of suggesties kunt u steeds een brief sturen of mailen (thrisha.meyer@vub.ac.be).